Katalog Fiyatları Nasıl Belirlenir?

Şirketinizin hedeflerini yansıtacak o benzersiz kataloğu üretme kararı aldığınızda ilk sorulan soru şudur: "Katalog fiyatı ne kadardır?" Çoğu zaman müşteriler (B2B endüstrisindeki firmalar dahil) ürün satımı misali bir "raf fiyatı" duymak isterler. Fakat katalog, endüstriyel üretimdeki bir yazılım ve ev modeli gibidir. Evin kaç odalı, kaç katlı olduğu veya duvar kağıdı modeli bilinmeden "Müstakil ev ne kadardır?" demek nasıl imkansızsa; sabit bir katalog fiyatı söylemek de ajans boyutunda olanaksızdır. Bütçe oluştururken tasarım ve baskı maliyetlerinin çok keskin kalemlere ayrıldığını, bu dinamiklerin neler olduğunu profesyonelce inceleyelim.

Tasarım (Fikri Mülkiyet) ve Matbaa Baskısı (Emtia) Ayırımı

Öncelikle bilmeniz gereken kural: Ajansınıza ödediğiniz para (Tasarım ve Dizgi Bedeli) ile Matbaaya ödediğiniz sanayi parası (Kağıt, Cilt, Boya Bedeli) bambaşka organizasyonlardır. Eğer "Sadece online kullanacağım, baskı yapmayacağım" derseniz maliyetin sanayi ocağı olan matbaa kısmı sıfırlanacaktır ve sadece Tasarım/Ajans bütçesi hazırlamanız yeterlidir.

Tasarım Maliyetlerini Derinden Etkileyen Faktörler

1. 1. Sayfa Başı Hacim Planlaması En önemli kriter hacimdir. 16 sayfalık kurumsal firma tanıtım materyali için tasarlanacak şablon yapısı sabittir. Ancak bir raf, somun ve vida (hırdavat) firması için binlerce ürünün piktogramlı ve çok satırlı tablolara teker teker Excel'den alınarak girildiği "Teknik Ürün Kataloğu" müthiş bir operasyon mesaisi (dizgi adam-saat) talep eder. Hacim büyüdükçe birim sayfa fiyatı indirimi yapılarak tasarımcı bedeli netleştirilir.
2. 2. Dil Seçenekli (Multilanguage) Projeler Birçok firmanın düştüğü ikinci tuzak dil çevirisidir. Global pazarı hedefleyen markalar "Orjinal kataloğu yapmışken, yanına İngilizce ve Rusça da ekleyelim" der. Fakat iş sanıldığı gibi basit kopyala-yapıştır çalışmaz. Arapça dilinin yapısı sayfa okumasının vizyonunu sağdan-sola (Right-To-Left) çevireceğinden dizgi (şablon) yeniden inşa edilir. Rusçada yazı karakterlerinin (Cyrillic-Kiril) boyutu sayfadaki boşlukları ve şablon aralıklarını patlatabilir. Her yeni dil eklenmesi, tamamen yeniden yerleşim ve hizalama işçiliği demek olduğu için tasarım fiyatına büyük oranlarda (%30'dan %60'a kadar) çarpan getirecektir.
3. 3. Görsel (Asset) Ham Veri Kalitesi ve Dekupe Elinizdeki fotoğrafların gücü. Ajans, tasarım dosyasını almadan önce şirket yöneticisine sorar: "Fotoğraflarınız arka planı temizlenmiş (dekupe edilmiş) veya en azından iyi çekilmiş yapıda mı?" Şirketin cep telefonu kamerasıyla gri beton üstünde çektiği parçaları ajansa "Arka fonunu silebilirsiniz" diyerek teslim etmesi en yaygın handikaptır. O ürün resimlerinin yüzlercesinin tek tek usta elinde grafik programlarında silinip temizlenmesi (Dekupe işlemi / Retouching) inanılmaz bir zaman alır ve bu efor tasarım fiyatının kendisine bile yaklaşabilecek oranda bir ek faturaya dönüşebilir. Stüdyo çözümleriniz varsa tasarım bedeliniz o ölçüde hafifleşecektir.

Matbaa (Baskı) Maliyetlerini Belirleyen Dev Endüstri

Eğer tasarımlar tamamlandıysa (basılabilir yüksek kalitede), dosyalarınız matbaaya yollanır. Matbaa tamamen fizik, kimya, emtia ve işçilik üzerine çalışan ağır sanayi alanıdır.

• Boyut ve Adet Etkisi: İhtiyacınıza göre şekillenir. Bir fuar öncesinde aniden istenen 15.000 adetlik A5 boyutundaki ince bir broşür serisi ofset makinelerinde günlerce devir yapacağından ucuz maliyette değildir. Dijital ve ofset tercihi adede göre yapıldığında büyük bütçe sarsıntılarını durdurur. (Toplu basım genelde birim kağıt ücretini çok ucuzlatır.)
• Gramaj Kalınlık ve Kağıt Türü (Kuşe, İplik, Ham): Kapak standartta mutlaka karton olmalıdır. En az 300-350 Gram Amerikan Kuşe kartonu, şirketin ciddi duruşunu destekler. Müşteriler sıklıkla iç yaprakların da o şekilde kalın ve parlak olmasını talep eder ancak örneğin 300 sayfalık kalın bir teknoloji kataloğunda 170 Gram üstü kalın kullanımı "Kitabın kendi ağırlığından çökmesine" (cilt yırtılması) neden olacaktır. Bütçeyi aşılmaz seviyelere (tonaj ve kargodan ötürü) çekebilirsiniz. Genelde 115 Gr ile 170 Gr "ipek mat" (soft okuma keyfi sunan parlamayan tip) çok seçkin ve ekonomik çözümdür.
• Extra Kaplama Lüksleri (Gofre, Lak, Yaldız): Kapaktaki firmanızın isminin üzerinde veya marka logonuzun tepesinde, parmakla sürtüldüğünde kabardığı hissedilen ve parıl parıl yansıyan yapılar görebilirsiniz. Kısmi Lak, Altın/Gümüş Varak (Yaldız) veya Kabartma (Emboss/Gofre) adı verilen bu işlemler, "Klasik boyalı baskı makinesinden" çıktıktan tamamen sonra başka "el değen, efor istenen kaplama fırınları ve makinelerine" sokulmasını talep eder. Eğer bu "Ben dev gibi büyük lüksüm" hissini istiyorsanız bu yaldızlama ek masrafları maliyet tablonuzun çok zarif ve şık bir kalemi olarak bütçenize eklenecektir.

Stratejiyi Belirlerken;

Gördüğünüz gibi "Sayfası ne kadar veya bu katalog ne kadara mal olur" sorusu, ajans toplantılarındaki ince matematiği atlamaktır. Tasarımcıya ürünlerinizin Excel dosyasını mailleyip, fotoğraflarınızın niteliğini gösterin ("50 modelimiz var, 4 dilde İngilizce-Türkçe vb. istiyoruz ve kapakta gümüş rengi parlayan kabartmalar istiyoruz"). Ancak şeffaf veri vererek profesyonel matbaa ve tasarım fiyat tarifeleri analizi oluşturulabilmektedir.